Dzisiaj imieniny obchodz: Anatol, Edmund, Feliks, Jeron, Oktawiusz, Sdzimir
20.11.2017.



AKTUALNOCI BIP

Rada Miejska
Komisje Rady Miejskiej
Burmistrz
Zastpca Burmistrza
Sekretarz
Skarbnik
Jednostki organizacyjne
Owiadczenia majtkowe
Nasza gmina
O nas
Soectwa
Statystyka
 
Prawo miejscowe
Statut Gminy
Regulamin organizacyjny
Uchway Rady Miejskiej
Protokoy
Zarzdzenia Burmistrza
Podatki i opaty
Strategia rozwoju
Statut Uzdrowiska
 
Inwestycje
Tereny inwestycyjne
Przetargi
Zagospodarowanie przestrzenne
Ochrona rodowiska
Wykaz danych o rodowisku
 
Finanse
Budet 2012
Budet 2013
Budet 2014
Budet 2015
 
Dla Interesanta
Kontakt
Dla niesyszcych
Wnioski do pobrania
Jak zaatwi spraw
Skrzynka Podawcza
Status sprawy
Informacje nieudostpnione
Akty prawne
Gospodarka odpadami
Referendum
Wybory do sejmu i senatu
 
Instrukcja obsugi
Redakcja biuletynu
 

















Advertisement
O nas PDF Drukuj Email

Witamy Pastwa w Brzeciu Kujawskim, malowniczym 4,5-tysicznym miasteczku, pod wieloma wzgldami zupenie wyjtkowym w prehistorii i nowoytnej historii Polski.

To tutaj, na dawnym pwyspie lecego w granicach miasta, niegdy wielkiego jeziora Cmentowo, wykopaliska odsoniy pierwsz osad kultury lendzielskiej z okresu neolitu z 50 domami trapezowatymi, znan z archeologii wiatowej jako grupa brzesko-kujawska. W czasie, kiedy ponad 5000 lat temu nad Tygrysem i Eufratem cywilizacja Sumerw zakadaa swoje pierwsze miasta - pastwa, nasi prabrzecianie na rogatkach obecnego miasta budowali monumentalne, kamienno - ziemne „lece" ostrosupy o dugoci na 3 metry i na 5 - 7 metrw szerokie. Takie same budowle odsonite nad dawnym jeziorem w ssiednich Miechowicach. W wyniku prowadzonych od ponad 70 lat wykopalisk na terenie Gminy zinwentaryzowano cznie 217 stanowisk archeologicznych. W pobliskim, wiekowym (pierwsza wzmianka z 1154 roku) Wiecu odsonite grb z okresu kultury megalitycznej z ktrego pochodzi czaszka okoo siedemdziesicioletniego, mskiego przedstawiciela rasy czarnej (!) Oto jak fantazyjnie ksztatoway si korzenie obecnych mieszkacw Ziemi Brzeskiej.

Brze to dawne miasto ksit i krlw istniejce ju w XI - XII wieku. Wzmiankowany po raz pierwszy uzyska w 1228 roku, w 1250 roku uzyska prawa miejskie z rk ksicia Kazimierza, syna Konrada Mazowieckiego. W historii bywa:

  • siedzib ksit kujawskich (od 1236 r.),
  • stolic dzielnicy brzesko - kujawskiej (od 1255 r.),
  • kasztelani (od 1275 r.),
  • starostwem grodowym (od 1312 r.),
  • komturi krzyack (od 1332 r.),
  • stolic wojewdztwa brzesko - kujawskiego (od 1312 r. i od 1343 r.),
  • powiatem(od 1793 r.),
  • gmin rzdow (od 1880 r.),
  • siedzib obwody brzesko -kujawskiego pod zaborem rosyjskim.

Tu w 1260 r. urodzi si, mieszka i std zarzdza Ksistwem Brzesko - Kujawskim najznamienitszy brzecianin, Wadysaw okietek, Zjednoczyciel i - od 1320 r. - Krl Polski.

Od 1330r. Brze by najpotniejsz twierdz regionu, std i Krlowie Polski bywali tu wielokrotnie. Poza Wadysawem okietkiem, dla ktrego Brze by miastem rodzinnym i wyjtkowym, dokumenty dowodz e w latach 1399 - 1430 Wadysaw Jagieo przebywa tu 27 razy.

W dniu 19 kwietnia 1346 roku na Zamku Ksicym w Brzeciu Krl Polski Kazimierz Wielki nada prawa miejskie Bydgoszczy, obecnej stolicy Wojewdztwa Kujawsko -Pomorskiego. Tu odbywano zjazdy polsko - krzyackie (latach 1320 i 1324), zawierano pokoje (31 grudnia 1435r. w wojnie polsko - krzyackiej) i odbywano sejmy i sejmiki z udziaem Krlw (w 1436 roku Konstytucja wyznaczya Brze jako miejsce sejmikw ). Odnotowano nawet, e w 1825 roku zaszczyci miasto car Aleksander I. Krlowie polski lubili miasto, i hojnie przyznawali przywileje:

  • Wadysaw okietek w latach 1292, 1295 i 1297, Kazimierz Wielki w 1361 roku,
  • Wadysaw Jagieo w 1410 roku,
  • Aleksander Jagieloczyk w 1504 roku,
  • Zygmunt August w 1556 i 1557 roku,
  • Stefan Batory w 1576 i 1582 roku,
  • Zygmunt III w 1593 i 1596 roku,
  • Jan III Sobieski w 1681 roku,
  • August II,
  • Stanisaw August Poniatowski w 1720, 1781, 1782, 1787 i 1793 roku.

Take dziki temu miasto znajdowao siy do podnoszenia si z ruin powodowanych przez kolejne wojny. W historii Brze by oblegany i zdobywany wielokrotnie: w 1300 roku przez Wacawa II Czeskiego, w 1327, 1329 i 1332 roku przez Krzyakw, w 1383 roku przez Ziemowita - ksicia mazowieckiego, w 1389 roku przez Zygmunta, margrabiego brandenburskiego, w 1657 l w 1699 roku przez Szwedw, w 1707 roku przez wojska Kozackie, w 1771 roku przez Konfederatw i w 1794 roku przez wojska Insurekcji Kociuszkowskiej. Z saw zapisay si w historii miasta pobyty wojsk saskich, litewskich, rosyjskich, pruskich i niemieckich, a take liczne poary i zarazy.

Obecne wadze administracyjne Brzecia s kontynuacj bogatych tradycji samorzdowych, dokumentowanych historycznie. Niezalenie od zarzdcw ksicych i krlewskich (m.in. w 1282 roku Kasztelan Krystyn, w 1349 roku wojewoda Albert, w 1487 roku starosta Micha z Brudzewa) wjt i rajcy miejscy Brzecia wzmiankowani s w 1317 roku, dokumenty 1328 roku wymieniaj ju wjta, burmistrza i rad miejsk, a w 1361 roku Sd Krlewski na podstawie Konstytucji powoa w Brzeciu trzy rady:

  • pierwsz, jako Magistrat skadajcy si z 8 osb,
  • drug, skadajcy si z Wjta i 6 awnikw,
  • trzeci jako Urzd Gminy skadajcy si z 12 osb wybieranych doywotnio.

W 1793 roku Rada Miejska Brzecia liczya 9 osb, w tym burmistrza, sdziego, 6 rajcw i pisarza miejskiego, a magistrat zatrudnia wonego i egzekutora.

Dawny ratusz zlokalizowany w centrum brzeskiego rynku nie przetrwa kataklizmw dziejowych, wic w latach 1833 - 1837 wg projektu Henryka Marconiego wybudowano nowy ratusz klasycy styczny, stanowicy do dzi siedzib samorzdu terytorialnego. Na imponujcym portyku kolumnowym ratusza widnieje dzi najdawniejszy herb miasta, wzorowany na pieczciach Krakowa i Poznania, z wyobraonym murem fortecznym z 3 basztami: na rodkowej baszcie tarcza z ksicym herbem Kujaw, a obok niej w. Stanisaw i w. Piotr.

Od XVI wieku miasto znakowao si take herbem z wyobraonym murem fortecznym z 3 wieami, bez herbu ksicego i bez patronw lokalnych, a od XIX wieku - herbem z wyobraonym numerem fortecznym z 3 basztami, z bram z otwartymi wrotami, i z orem bez korony pomidzy nimi.

Najstarszy, zachowany wizerunek Brzecia pochodzi z XVII wieku. Na wykonanej 14 marca 1657 roku litografii Eryka Jonsona Dahiberga, Generalnego Kwatermistrza wojsk szwedzkich i rwnoczenie rysownika, widoczna jest panorama miasta obleganego przez Szwedw. W panoramie wyrniaj si mury obronne z bramami miejskimi i zwodzonym mostem, gotycki koci famy oraz gotycki koci i klasztor sistr zakonnych, gotycki zamek ksicy oraz ratusz miejski.

Zawieruchy dziejowe nie pozostawiy we wspczesnym Brzeciu zbyt wielu zabytkw materialnych, zachowa si jednak unikalny w regionie, urbanistyczny ukad miasta redniowiecznego.

XIV wieczne miasto zaoono na obronnym, tarasowym wzgrzu o zarysie litery ,D" zlokalizowanym o okoo 10 m nad poziomem rzeki Zgowiczki. Od pnocy, poudnia i wschodu otoczone byo waem ziemnym z fos z wodami Zgowiczki, oraz murami obronnymi. Wewntrz murw rozplanowano cztery bloki zabudowy 160 m X 160 m , podzielone (nazwy obecnie) ul. Narutowicza, Reymonta i Krakowsk, z przypadymi do nich ulicami Krzyow, Kiliskiego i Fam. Kwadrat poudniowo - wschodni stanowi plac rynkowy (obecnie skwer) na ktrym posadowiony by pierwotnie ratusz, z gotyckim kocioem farnym na poudniowo - wschodnim rogu i zamkiem ksicym (obecnie budynek Poczty) na rogu poudniowo - zachodnim. W pnocno - zachodnim narou, przy murach obronnych zachowa si zesp klasztorny dominikanw, ale nie zachoway si bramy miejskie: Krakowska i Toruska.

 
« poprzedni artyku   nastpny artyku »
STRONA GWNA
 
Historia
Zarys dziejw
Monografia Brzecia Kujawskiego
Zasueni dla gminy
Ziemia Brzeska kolebk polakw
Wieniec - zarys dziejw
Archeologia
Historia spoecznoci ydowskiej
 
Herb
Flaga
Sztandar gminy
Pieczcie
Hejna
 
Kultura
Brzeskie Centrum Kultury
Biblioteka Publiczna
Rejestr instytucji kultury
Wiadomoci z Grodu ...
Twrcy Ziemi Brzeskiej
Muzeum, wydawnictwo-Redecz Krukowy i okolice
 
Zabytki
Wykaz zabytkw
Zesp Klasztorny Dominikanw
Koci Parafialny p.w. witego Stanisawa Biskupa
Zamek Krlewski
Ratusz Miejski
Mury Miejskie
Zesp paacowo-parkowy w Brzeziu
Zesp paacowo-parkowy w Wiecu
 
Turystyka
Punkt Informacji Turystycznej
Staa ekspozycja archeologiczna
Baza noclegowa
Szlaki turystyczne
Szlak piastowski
Uzdrowisko Wieniec Zdrj
Mapy
Strategia rozwoju
 
Apteki
Opieka zdrowotna
Informator teleadresowy
Rozkady jazdy
- PKS
     - linia prywatna
Akademia PARP
Niepenosprawni
Komunikaty dla rolnikw
Organizacje pozarzdowe
Zaginione zwierzta

Zesp Szk Centrum Ksztacenia Rolniczego
Szkoy i Przedszkola z terenu gminy
Gminny Klub Sportowy - okietek
Tenis Ziemny w Brzeciu Kujawskim
Memoria Czesawa Wasilewskiego
Klub Karate Tradycyjnego
Ochotnicze Strae Poarne
Stowarzyszenie Lepsze ycie
Chata futrzaka

                       
© Urzd Miejski w Brzeciu Kujawskim 2000