Dzisiaj imieniny obchodz: Anatol, Edmund, Feliks, Jeron, Oktawiusz, Sdzimir
20.11.2017.



AKTUALNOCI BIP

Rada Miejska
Komisje Rady Miejskiej
Burmistrz
Zastpca Burmistrza
Sekretarz
Skarbnik
Jednostki organizacyjne
Owiadczenia majtkowe
Nasza gmina
O nas
Soectwa
Statystyka
 
Prawo miejscowe
Statut Gminy
Regulamin organizacyjny
Uchway Rady Miejskiej
Protokoy
Zarzdzenia Burmistrza
Podatki i opaty
Strategia rozwoju
Statut Uzdrowiska
 
Inwestycje
Tereny inwestycyjne
Przetargi
Zagospodarowanie przestrzenne
Ochrona rodowiska
Wykaz danych o rodowisku
 
Finanse
Budet 2012
Budet 2013
Budet 2014
Budet 2015
 
Dla Interesanta
Kontakt
Dla niesyszcych
Wnioski do pobrania
Jak zaatwi spraw
Skrzynka Podawcza
Status sprawy
Informacje nieudostpnione
Akty prawne
Gospodarka odpadami
Referendum
Wybory do sejmu i senatu
 
Instrukcja obsugi
Redakcja biuletynu
 

















Advertisement
Ziemia Brzeska Kolebk Polakw PDF Drukuj Email
15.01.2009.

Poza Brzeciem Kujawskim nie ma miasta w Polsce o udokumentowanym osadnictwie sigajcym 6500 lat, czyli okresu wczesnego neolitu. Jest wymieniony w wiatowych encyklopediach archeologicznych jako miejsce odkrycia neolitycznej osady "spoeczestwa dugich chat”, zwanego odtd tzw. grup brzesko-kujawsk kultury lendzielskiej. W 1938 roku archeolog Konrad Jadewski odkry j na przedmieciach Brzecia na pwyspie jeziora Cmentowo. Takie osady nazwano pniej  w archeologii wiatowej osadami dugich domw typu Brze Kujawski (Brze Kujawski type longhouses).Od samego pocztku badania ukierunkowane byy na poznanie osadnictwa spoeczestw najstarszych rolnikw, ktre na Kujawach pojawiy si ju 5500 lat p.n.e. Ich najwaniejszym odkryciem byo stanowisko oznaczone numerem 4 w Brzeciu Kujawskim, ktre trafio do podrcznikw archeologii w caej Europie. Gwna o organizacji osad ludnoci „brzesko-kujawskiej” wioda od Zgowiczki, przez Bachorze do terenw na rzek Note i dalej w kierunku Szczecina, a do wschodniej czci Niemiec.


Rozmieszczenie spoeczestw z krgu kulturowego pnej ceramiki wstgowej
w dorzeczach Odry i Wisy – faza klasyczna i pna

Spoeczestwo „brzesko-kujawskie” powstawao w okresie 4500 - 4250 p.n.e. Wikszo danych odnonie tego spoeczestwa, jakie zgromadzia archeologia, pochodzi z bada wykopaliskowych rozlegych osad z „dugimi chatami”, odkrywanych licznie w strefie gleb czarnych Wysoczyzny Kujawskiej. Do najbardziej znanych wrd nich naley Brze Kujawski oraz pobliskie Osonki.
Rozlege osady ugrupowano w niewielkie – o powierzchni do 40 km2 – mikroregiony. Populacja tworzca takowy mikroregion liczya okoo 50 – 60 osb.
Osada miaa powierzchni okoo 2500 m2 , w obrbie ktrej funkcjonowao rwnolegle 4-5 chat. cznie zajmoway one obszar liczcy okoo 800-100m2 , wok ktrego sytuowano obiekty gospodarcze i pochwki zmarych czonkw wsplnoty. Czas istnienia takowego osiedla nie przekracza dwu lat, potem opuczczano je na 8-10 lat, przenoszc si w inne miejsce. Grupa ludnoci migrujca w tym systemie rotacji zakada okoo 5-6 podobnego charakteru osad (punktw etapowych), wok ktrych w promieniu okoo 1,5 km sytuowano bliej nie okrelon liczb osiedli filialnych (mniejszych rozmiarw), sucych udogodnieniu form nadzoru wielorakich dziaa gospodarczych. Tereny „rozlegych osad” byy okresowo zasiedlane przez okoo 600 lat.
 Tytuowe „dugie chaty” s jednym z podstawowych wyrnikw „brzesko-kujawskiego” spoeczestwa. Budowano je wzdu linii pnoc-poudnie, na planie wyduonego trapezu dugoci od 10,5 do 48 m. Relacje cian szczytowych, krtszej od duszej, wynosz rednio  1:2, natomiast duszej szczytowej do bocznej  1:3-4. Przystpujc do wznoszenia budowli, kopano wski, cigy rw fundamentowy, w ktrym ustawiono nastpnie supy cian. Ich konstrukcja nie bya jednolita na caej dugoci chaty, wykazujca uzalenienie od funkcja poszczeglnej jej czci. Wejcie do domostwa znajdowao sie od poudnia , w duszej cianie szczytowej. Wntrze chaty dzielono na kilka wyodrbnionych funkcjonalnie czci, wzdu duszej osi.
Na poudniowym brzegu jeziora Cmentowo, na przedmieciach obecnego Brzecia, istniaa jedna z najstarszych, poznanych dotd osad. Odkryto tu lady 60 domostw trapezowatych.


Brze Kujawski Plan osady centralnej


Zgrupowanie domw trapezowych


Rekonstrukcja zabudowy osady spoecznoci grupy
brzesko-kujawskiej kultury pnej ceramiki

Wewntrzn organizacj osad najlepiej rozpoznano na stanowisku 4, gdzie odkryto unikatowy zesp obiektw zwizanych z domem nr 56. Na podstawie tych bada naley sadzi, e osiedla grupy brzesko-kujawskiej zamieszkiwane byy przez samodzielne rodziny. Uytkoway one przez kilka pokole jeden wydzielony obszar osady gdzie budowano domy o charakterystycznym trapezowatym ksztacie. Domy te budowano z drewna, przykryte som bd trzcin. ciany budynkw skaday si z wbitych w podo bali drewnianych, ktre ciasno przylegajc do siebie tworzyy konstrukcje non. ciany posiaday solidne fundamenty i dla zwikszenia odpornoci byy wylepiane glin. Wielko domw jest zrnicowana i waha sie od kilku metrw -w przypadku budynkw najstarszych , do 40 metrw- w przypadku budynkw z czasw wietnoci grupy brzesko-kujawskiej. Budynki podzielone byy z reguy na trzy czci: mieszkalna i  dwie  suce  celom gospodarczym, np.  schronienie dla zwierzt. Makieta rekonstrukcji osady brzeskiej jest obecnie eksponatem neolitu w Muzeum Archeologicznym w Warszawie.
Pomimo upywu lat tereny pwyspu jeziora Cmentowo zabudowano dopiero w czci, co pozwala cigle na stworzenie rezerwatu archeologicznego dla unikatowych obiektw stanowisk 3 i 4.


Planowana lokalizacja rezerwatu/parku archeologicznego w Brzeciu Kujawskim

Samorzdowe wadze Brzecia objy teren przyszego rezerwatu ochron w planie zagospodarowani przestrzennego zmierzajc docelowo do penej rekonstrukcji czci osady.
Archeolog profesor Ryszard Grygiel, odkrywca Osonek i powojenny kontynuator dziea profesora Konrada Jadewskiego, do dzisiaj przywozi do Brzecia Kujawskiego midzynarodowe grupy archeologw aby pokaza miejsce odkrycia spoeczestwa brzesko-kujawskiego
Po neolicie nasta czas epoki brzu, po niej elaza, a w kocu redniowiecze i czasy nowoytne. Badania archeologiczne prowadzone od 75 lat w rejonie Brzecia dostarczyy odkry dotyczcych wszystkich kultur  archeologicznych. Profesor Jadewski wylicza, e tylko na stanowisku nr 4 w Brzeciu odkryto a 14 faz osadniczych z rnych epok i okresw. Z najwaniejszych i najbardziej znanych w literaturze archeologicznej odkry  naley wymieni  m.in.: groby zbiorowe z wczesnej epoki brzu (1800-1600l.p.n.e.) w Gustorzynie,  mogi podkurhanow z tego samego czasu w Wolicy Nowej, bogaty skarb wyrobw brzowych kultury uyckiej ze Starego Brzecia (ok. 1000-800 l. p.n.e.), cmentarzysko popielnicowe kultury pomorskiej w Brzeciu (IV w. p.n.e.) czy te  interesujce cmentarzysko kultury przeworskiej w Miechowicach (I w.n.e), ktra powiadcza osadnictwo Celtw na Kujawach. Take osade hutnicz w Starym Brzeciu z II w p.n.e.

Take nowoytna historia miasta nie jest banalna. Zanim w dokumentach wspomniano o Brzeciu (1228 rok, a 1250 rok – nadanie praw miejskich) juz dawni brzecianie faszowali pienidze (faszowanie srebrnych denarw krzyowych i istnienie naladowczej, lokalnej mennicy udowodniono na podstawie znalezisk grobu XI-wiecznego cmentarzyska w Brzeciu - stanowisko nr 5). Jako miasto krlewskie (od 1255 roku) i ostatnia polska twierdza na pograniczu krzyackim Brze zazna lat chway i zniszcze w wielu wojnach, a pokolenia brzecian poozyy gowy dla dobra Polski. Tu urodzi sie w 1260 roku ksi brzesko-kujawski, Wadysaw okietek, pniejszy zjednoczyciel i krl Polski, std Wadysaw Jagio wyrusza pod Grunwald w 1410 roku, tutaj bywali wszyscy krlowie polscy. Brze by stolic ksistwa brzesko-kujawskiego i - do 1793 roku – stolic wojewdztwa brzesko-kujawskiego. Jego herb od XIII wieku wzoruje si na najstraszych pieczciach Krakowa i Poznania.

 
« poprzedni artyku   nastpny artyku »
STRONA GWNA
 
Historia
Zarys dziejw
Monografia Brzecia Kujawskiego
Zasueni dla gminy
Ziemia Brzeska kolebk polakw
Wieniec - zarys dziejw
Archeologia
Historia spoecznoci ydowskiej
 
Herb
Flaga
Sztandar gminy
Pieczcie
Hejna
 
Kultura
Brzeskie Centrum Kultury
Biblioteka Publiczna
Rejestr instytucji kultury
Wiadomoci z Grodu ...
Twrcy Ziemi Brzeskiej
Muzeum, wydawnictwo-Redecz Krukowy i okolice
 
Zabytki
Wykaz zabytkw
Zesp Klasztorny Dominikanw
Koci Parafialny p.w. witego Stanisawa Biskupa
Zamek Krlewski
Ratusz Miejski
Mury Miejskie
Zesp paacowo-parkowy w Brzeziu
Zesp paacowo-parkowy w Wiecu
 
Turystyka
Punkt Informacji Turystycznej
Staa ekspozycja archeologiczna
Baza noclegowa
Szlaki turystyczne
Szlak piastowski
Uzdrowisko Wieniec Zdrj
Mapy
Strategia rozwoju
 
Apteki
Opieka zdrowotna
Informator teleadresowy
Rozkady jazdy
- PKS
     - linia prywatna
Akademia PARP
Niepenosprawni
Komunikaty dla rolnikw
Organizacje pozarzdowe
Zaginione zwierzta

Zesp Szk Centrum Ksztacenia Rolniczego
Szkoy i Przedszkola z terenu gminy
Gminny Klub Sportowy - okietek
Tenis Ziemny w Brzeciu Kujawskim
Memoria Czesawa Wasilewskiego
Klub Karate Tradycyjnego
Ochotnicze Strae Poarne
Stowarzyszenie Lepsze ycie
Chata futrzaka

                       
© Urzd Miejski w Brzeciu Kujawskim 2000